చంద్రుడిపై 200 రోజులు.. సుదీర్ఘ ప్రయోగాలకు ఇస్రో సిద్ధం

చంద్రుడిపై భవిష్యత్తులో చేపట్టే ప్రయోగాల దిశగా భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) మరో కీలక అడుగు వేస్తోంది. జాబిలిపై దిగే ల్యాండర్ల పనితీరు కాలాన్ని ప్రస్తుత 14 రోజుల నుంచి 100-200 రోజులకు పెంచేలా అత్యాధునిక సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేస్తున్నట్లు ఇస్రో ప్రతినిధి వి. నారాయణన్ వెల్లడించారు. శనివారం బెంగళూరులో నిర్వహించిన ఒక కార్యక్రమంలో ఆయన ఈ కీలక వివరాలను పంచుకున్నారు.

చంద్రుడిపై రాత్రి వేళల్లో ఉష్ణోగ్రతలు అత్యంత కనిష్ఠ స్థాయికి పడిపోతాయి. ఆ సమయంలో సౌరశక్తి లభ్యత ఉండదు కాబట్టి, ల్యాండర్‌లోని సున్నితమైన ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు దెబ్బతినకుండా రక్షించడమే ఈ నూతన సాంకేతికత ప్రధాన ఉద్దేశం. ఇందుకోసం అణుశక్తి విభాగం (DAE) భాగస్వామ్యంతో ప్రత్యేకమైన కృత్రిమ హీటర్లను రూపొందిస్తున్నట్లు నారాయణన్ వివరించారు.

2023 ఆగస్టు 23న చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువంపై చారిత్రాత్మక విజయాన్ని నమోదు చేసిన చంద్రయాన్-3 విక్రమ్ ల్యాండర్, ప్రగ్యాన్ రోవర్ కేవలం ఒక లూనార్ డే (భూమిపై 14 రోజులు) మాత్రమే కార్యకలాపాలు సాగించాయి. చంద్రుడిపై రాత్రి ప్రారంభం కావడంతో, అక్కడి అత్యంత శీతల పరిస్థితులను తట్టుకునే సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులో లేకపోవడంతో వాటిని ‘స్లీప్ మోడ్’లోకి పంపాల్సి వచ్చింది.

"ప్రస్తుతం మేము కృత్రిమ హీటర్లను అభివృద్ధి చేసే పనిలో ఉన్నాం. ఈ ప్రయోగం సత్ఫలితాలనిస్తే, భవిష్యత్తులో ల్యాండర్లు కేవలం 14 రోజులే కాకుండా, 100 నుంచి 200 రోజుల వరకు నిరంతరాయంగా పనిచేసే అవకాశం ఉంటుంది" అని నారాయణన్ పేర్కొన్నారు. ఈ సాంకేతికత అందుబాటులోకి వస్తే చంద్రుడిపై దీర్ఘకాలిక పరిశోధనలకు, మరింత లోతైన శాస్త్రీయ సమాచార సేకరణకు వీలు పడుతుంది. ఇది భవిష్యత్తులో భారత్ చేపట్టబోయే మానవసహిత మరియు రోబోటిక్ మిషన్లకు ఎంతో ఊతమిస్తుందని ఆయన ధీమా వ్యక్తం చేశారు.